Test samostalnosti i strani klijenti

Test samostalnosti. Provereno: 19. oktobra 2026.

Test samostalnosti primenjuje se i kada radite za stranog klijenta: zakon izričito kaže da nalogodavac može biti domaće ili strano pravno lice, preduzetnik ili preduzetnik paušalac. Razlika u odnosu na domaćeg klijenta je samo u tome ko obračunava porez. Domaći nalogodavac obračunava porez po odbitku, a kod stranog klijenta porez i doprinos za PIO sami obračunavate i plaćate, samooporezivanjem.

Šta kaže zakon

Po Zakonu o porezu na dohodak građana (čl. 85 st. 1 tač. 17), naknada koju preduzetnik ili paušalac dobija od istog nalogodavca, odnosno lica povezanog sa njim, oporezuje se kao drugi prihod ako je ispunjeno najmanje pet od devet kriterijuma. Isto važi i kada se na početku saradnje razumno moglo očekivati da će pet kriterijuma biti ispunjeno. Test se primenjuje od 1. marta 2020. Pojam nalogodavca definisan je tako da obuhvata i strana lica koja su vas direktno ili indirektno angažovala. Zato poreklo klijenta nije izuzetak.

Kriterijumi koji se kod stranih klijenata najčešće ispune

• najmanje 70% ukupnih prihoda u periodu od 12 meseci dolazi od jednog klijenta (ili povezanih lica);
• rad za istog klijenta 130 ili više radnih dana u 12 meseci;
• ugovor koji zabranjuje ili ograničava rad za druge (dozvoljena je samo delimična zabrana koja se odnosi na ograničen broj direktnih konkurenata);
• klijent određuje radno vreme i odsustva, a naknada se ne umanjuje za vreme odmora;
• klijent obezbeđuje osnovnu opremu ili u celini upravlja procesom rada (specijalizovana oprema se ne računa).

Rad od kuće sam po sebi ne znači da je kriterijum o radu u prostorijama klijenta ispunjen. Ipak, to što je klijent u inostranstvu ne „poništava“ ostale kriterijume.

Ko obračunava porez: domaći i strani klijent

Doprinose na prihode od nerezidenta obveznik sam obračunava i plaća (Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, čl. 51 st. 5). Prihod koji se oporezuje kao drugi prihod ne ulazi u promet za limit paušala od 6.000.000 dinara (ZPDG, čl. 40 st. 5).

Platforme, agencije i posrednici

Ako vam strana agencija ili platforma samo prosleđuje novac krajnjeg klijenta i uzima uobičajenu proviziju, ona se ne smatra nalogodavcem. Nalogodavac je tada lice za čiji račun se plaća, odnosno krajnji klijent (čl. 85 st. 16 i 17). Ako agencija vas angažuje i sama prodaje vaš rad klijentu, test se procenjuje u odnosu na nju.

Kako postupiti u praksi

1. Za svakog klijenta posebno prođite kroz svih devet kriterijuma, bar jednom godišnje i pri svakom novom ugovoru.
2. Proverite ugovor: klauzule o ekskluzivnosti, radnom vremenu i opremi su najčešći problem.
3. Pratite udeo svakog klijenta u ukupnom prihodu i broj radnih dana u 12 meseci.
4. Ako je pet ili više kriterijuma ispunjeno, prijavite prihod na PP OPO u roku od 30 dana i platite porez i doprinos.

Pravni osnov

• Zakon o porezu na dohodak građana, čl. 85 st. 1 tač. 17, st. 5, st. 15–18
• Zakon o porezu na dohodak građana, čl. 40 st. 5
• Zakon o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, čl. 44 st. 1, čl. 51 st. 5

Izvori

Ukratko o ovoj obavezi

Povezana pitanja

Ovo su objašnjenja propisa jednostavnim rečima, a ne pravni ili poreski savet. Propisi se menjaju; kada niste sigurni, proverite u zvaničnom izvoru ili pitajte Poresku upravu.